21 - تعليم و تربيت و ورزش در ايران باستان - طبق گفته هردوت اطفال قبل از پنج‌سالگى نزد پدران خود نمىروند ، بلكه با مادران بزرگ مىشوند ، علت آن است كه اگر اطفال بميرند ، پدران غصه نخورند . گزنوفرن در تاريخ خود متذكر گرديده كه تربيت اولاد در دربار ايران بسيار مورد نظر بوده است . سابقا عادتى بوده كه اطفال را در محكمه حاضر مىكردند ، تا محاكمات را بشنوند و با دادگسترى از طفوليت آشنا شوند ، اما اكنون اين امر منسوخ گرديد است . باز گزنوفون در تاريخ خود متذكر گرديده ، " كه سابقا به اطفال خواص گياهان را مىآموختند كه از نظر مفيد و مضر بودن درباره استعمال و احتراز آنها آشنائى داشته باشد ، اكنون نيز گياه‌شناسى معمول است " . فردوسى درباره تربيت كودك مىفرمايد : " اگر بچه شيرناخورده شير * بپوشد كسى در ميان حرير " دهد نوش او را ز شير و شكر * هميشه ورا پروراند ببر " به گوهر شود باز چون شد بزرگ * نترسد ز آهنگ پيل سترك " تعليم و تربيت و ترويج فرهنگ نزد ايرانيان باستان منتهاى درجه اهميت داشته است و از اوان كودكى در اطفال و سپس در جوانان مجرى مىداشتند ، كه احساسات نيكى در آنها توليد كنند تا پيوسته به طرف سه دستور بزرگ توجه داشته باشند . در دربار ايران از عصر مادها پادشاهان ايران طرز تعليم و تربيت آنان به نحوى بوده كه در تمام مشرق وجود نداشته است . هردوت گويد : " ايرانيها اولاد خود را بيشتر در سه امر تعليم مىدهند نخست راستى دوم سوارى سوم تيراندازى " .